Platforma Crowdsourcing Romeyka ma zachować język stanowiący pomost do starożytności

3 kwietnia 2024, 13:33

Uruchomiona właśnie platforma crowdsourcingowa ma za zadanie uratować przed zagładą wyjątkowy język – pontyjski, zwany przez jego użytkowników ρωμαικά, czyli „rzymski”. Przymiotnik „rzymski” nie jest tutaj przypadkowy, gdyż jest to język, który stanowi pomost pomiędzy czasami współczesnymi, a greką, którą mówiono w cesarstwie wschodniorzymskim, zwanym przez nas Cesarstwem Bizantyńskim. Jednak jest to nazwa stworzona przez historiografię nowożytną. Sami mieszkańcy tego państwa zwali je Cesarstwem Rzymian. I właśnie z jego mieszkańcami i językiem łączy nas język pontyjski.



Nowy biomateriał może skutecznie chronić przed szkodliwym promieniowaniem

9 lipca 2020, 12:56

Badacze z Northwestern University zsyntetyzowali nową formę melaniny. Jest ona wzbogacona selenem. Selenomelanina, bo tak ją nazwano, ma bardzo obiecujące właściwości. Amerykanie uważają, że może się przydać do ochrony ludzkich tkanek przed promieniowaniem rentgenowskim podczas terapii medycznych czy podróży kosmicznych.


Antymon

Niezwykły przepływ elektronów

15 lipca 2010, 10:02

Badania naukowe nad nowymi rodzajami materiałów otwierają coraz to nowe perspektywy. Szukamy już nie tylko nanomateriałów, nadprzewodników i stopów z efektem magnetokalorycznym. Prace nad „topologicznym stanem powierzchniowym" obiecują powstanie szybszej elektroniki.


Mozazaury nie wylęgały się na plaży, ale rodziły w otwartym oceanie

13 kwietnia 2015, 10:38

Mozazaury, olbrzymie wężowate gady, które żyły w późnej kredzie, rodziły na otwartych wodach, a nie blisko brzegu. Można to było ustalić dzięki egzemplarzom, odkrytym ostatnio w należącym do Uniwersytetu Yale Muzeum Historii Naturalnej George'a Peabody'ego.


Potwierdzono splątanie pomiędzy najbardziej masywnymi cząstkami elementarnymi

17 czerwca 2024, 10:23

Grupa fizyków pracujących w CERN pod kierunkiem profesor Reginy Deminy z University of Rochester wykazała istnienie splątania kwantowego pomiędzy najbardziej masywnymi z cząstek elementarnych, kwarkami t (kwarkami wysokimi, kwarkami prawdziwymi). Splątanie polega na takim powiązaniu ze sobą obiektów, że zmiana stanu jednego z nich skutkuje natychmiastową zmianą stanu obiektów splątanych. To tajemnicze zjawisko tak bardzo niepokoiło Alberta Einsteina, że nazwła je „upiornym działaniem na odległość”.


Pióra z insektycydem pomagają chronić pisklęta zagrożonego ptaka przed pasożytami

12 sierpnia 2020, 11:02

Lamparcik zielonawy (Pardalotus quadragintus) to zagrożony wyginięciem tasmański ptak. Naukowcy znaleźli ostatnio sposób na zabezpieczanie piskląt przed niebezpiecznymi pasożytami, który roboczo nazwali "samookadzaniem" gniazd.


Społeczeństwo nie lubi skromnych mężczyzn?

30 lipca 2010, 10:07

Czy społeczeństwo karze mężczyzn za niebycie macho? Wszystko wskazuje na to, że skromność, np. podczas rozmowy w sprawie pracy, jest uznawana za złamanie reguł dotyczących ról płciowych i sprawia, że świadkowie takiego zachowania reagują sprzeciwem i lekkim wykluczeniem głównego aktora.


Cukrzycy z nadwagą żyją dłużej

5 maja 2015, 10:04

Osoby z nadwagą – ale nie otyłe – które cierpią na cukrzycę typu 2. żyją dłużej, niż osoby o prawidłowej wadze z cukrzycą typu 2. To kolejny już znany „paradoks nadwagi”.


Wielki rdzeń z płaszcza Ziemi zdradzi wiele tajemnic z przeszłości naszej planety

13 sierpnia 2024, 11:25

Członkowie Ekspedycji 399 „Building Blocks of Life, Atlantis Massif” wydobyli rekordowo długi, 1286-metrowy rdzeń z płaszcza Ziemi. Odwiert został wykonany za pomocą statku JOIDES Resolution na Grzbiecie Śródatlantyckim. Na tym najdłuższym grzbiecie śródoceaniczym na Ziemi skały z płaszcza znajdują się blisko powierzchni. Mimo więc trudności w wykonywaniu odwiertów pod powierzchnią oceanu, pierwsze próby podjęto już w latach 60. XX wieku.


Polski uczony współtwórcą przenośnej konsoli do gier, która nie wymaga baterii

4 września 2020, 09:49

Przenośna konsola, która umożliwia nieograniczenie długą rozgrywkę, bez potrzeby wymiany czy ładowania akumulatora, to marzenie wielu graczy. Urządzenie takie powstało właśnie dzięki współpracy naukowców z amerykańskiego Northwestern University i holenderskiego Uniwersytetu Technologicznego w Delft. Prototyp konsoli podobnej do Game Boya to model badawczy


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk